پر ایران بندیزونه؛ هند ته د چابهار پراخولو خنډونه

Chabahar-sd-

پر ایران بندیزونه؛ هند ته د چابهار پراخولو خنډونه

  • BBC
بندر چابهارد انځور حقوقIRIB
Image captionچابهار بندر د عمان سمندرګي شمال پر غاړه او د هورمز تنګي اوږدو کې پروت دی

لوېدیز تولیدوونکي د چابهار بندر د پراخولو لپاره له وسایلو برابرولو ډډه کوي، چې هند یې پروژه په غاړه اخیستې ده.

دغه شرکتونه پر ایران د امریکا د نویو بندیزونو له لګېدلو اندېښمن دي او په غور سره ګام پورته کوي.

د رویټرز د رپوټ له مخې، دا مسله په سیمه کې د نوي ډېلي خیال پلوونه زیانمنوي.

چابهار بندر د عمان سمندرګي شمال پر غاړه او د هورمز تنګي اوږدو کې پروت دی.

دا بندر افغانستان او منځنۍ اسیا ته د لېږد لارې او د خپل اصلي سیال پاکستان د لرې کولو لپاره هند ته د هیلو پوره کولو دروازه ده.

د ایران او شپږو قدرتونو ترمنځ له اټومي تړون وروسته چې له امله یې پر تهران د اټومي پروګرام اړوند بندیزونه لرې شول، هند د دې بندر د پراختیا چټکولو ته ۵۰۰ میلیون ډالر ځانګړي کړل.

خو هغه هندي حکومتي شرکتونه چې د چابهار د پراختیا کار په غاړه لري تر اوسه یې د دې پروژې د وسایلو د تامین لپاره د کرېنګونو (جر ثقیلونو) او فورک لېفټونو ( چنګکي کرینګونو) په څېر ان یوه بولۍ یا داوطلبي نه ده کړې.

دا خبره د رویټرز خبري ژانس ته هغو دوو سرچینو کړې چې هند د حکومت ته نږدې دي او په بهر کې د دغه هېواد بېخ بنايي پروژو کې بدلون له نږدې څاري.

د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ په ټاکنیزو هڅو کې له ایران سره اټومي تړون وغانده او په جنورۍ کې تر واکمنېدلو راهیسې ایران د منځني ختیځ نورو هېوادونو ته ګواښ بولي.

چابهار بندرد انځور حقوقAFP
Image captionد چابهار بندر هوکړه لیک د درېیو هېوادونو افغانستان، ایران او هند مشرانو لاسلیک کړی و

دوو هندي چارواکو له رویټرز سره په جلا جلا مرکو کې ویلي، چې لوېدیز شرکتونه په دغه بولۍ کې ګډون ته تیار نه دي.

د دغو دوو چارواکو په خبره، د لیبهر سوېسي شرکت اینجینري ډلې او د فنلنډ کاون کرنیز او کارګوتک شرکتونو د چابهار بندر د پراختیا مسوول هندي شررکت اینډیا پورټس ګلوبل ته ویلي، د امریکا د ګونګ سیاست له امله یې بانکونه له ایران سره اړوند چارو کې اسانتیاوو برابرولو ته زړه نه ښه کوي او په دې دلیل د چابهار بولۍ کې ګډون نه کوي.

دا شرکتونه د کانتینري ډنډونو (چې له بېړیو پکې مواد کوزېږي) او ترمینلونو (چې بېړۍ پکې لنګر اچوي یا تشېږي او بیا ډکېږي) د جوړولو لپاره د وسایلو بازار په واک کې لري.

یوه هندي چارواکي دغه خبري اژانس ته ویلي: “اوله بولۍ په سپټمبر کې وشوه، خو د بندیزونو د نوي کېدلو د اندېښنې له امله غوښتونکو شرکتونو لږ لېوالتیا ور سره وښوده. دا اندېښنه له جنورۍ را هیسې ډېره شوې ده”.

د دغه چارواکي په خبره، له سپټمبر را هیسې ځینې بولۍ ځکه درې ځله وشوې چې هېڅ یو شرکت یې هم د ترلاسه کولو غوښتنه ونه کړه. یواځې د زېډ پي اېم سي په نوم چینايي شرکت د وسایلو برابرلو ته ټټر وهلی دی.

ډونلډ ټرمپد انځور حقوقGETTY IMAGES

د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ په ټاکنیزو هڅو او له بریالي کېدلو وروسته هم له ایران سره د شپږو قدرتونو اټومي تړون “تر ټولو بد” بللی دی او تېره میاشت یې پر ایران د یو لوریزو بندیزونو د نه لرې کولو بهیر نور هم اوږد کړ.

د ایران په تړاو د ډونلډ ټرمپ په سیاست کې ناڅرګندتیا له نړیوالو شرکتونو سره هغه تړونونه هم ځنډولی چې ایران یې د تېلي ډګرونو د پراختیا او سپرلۍ وړونکو الوتکو د پېرلو لپاره کوي.

په ایران کې د هند سفیر سارات کوما وايي، د چابهار بندر لپاره د وسایلو برابرولو بهیر روان دی او د ځینې اړتیا وړ کرېنګونو جوړول۲۰ میاشتې وخت نیسي.

هغه دا هم وویل، چې بانکي بهیر هم ورو ورو ښه کېږي.

Comments are closed.


Hit Counter provided by technology news